Bergopwaarts
Op 1 januari 1906 begint het Nederlands
Verbond van Vakverenigingen (NVV) zijn werkzaamheden. Precies een hafjaar eerder
is het verbond opgericht in de Burcht, het kantoor van de Algemeene Nederlandsche
Diamantbewerkersbond (ANDB) aan de huidige Henri Polaklaan, te Amsterdam. De Burcht
is thans de huisvesting van het Nederlands Vakbondsmuseum. Niet alleen de FNV, als
opvolger van het NVV na een fusie met het NKV in 1976, viert in 2006 een eeuwfeestje
dat doet ook Het Volkshuis te Wageningen al ziet het er niet naar uit dat het gebouw
wat thans aan de Vergersweg staat er nog lang zal staan. Hoe markant het jaar 1906
ook is voor de Wageningse arbeidersbeweging het is niet het begin van organisatie
onder de Wageningse werklieden. Het begin van die geschiedenis ligt pakweg een halve
eeuw eerder. De ontwikkeling van de Wageningse arbeidersbeweging is als het ware
de spiegel van de economische ontwikkeling van de stad gedurende de 19e een 20ste
eeuw. De opkomst en ontwikkeling van de vakbeweging loopt parallel met de opkomst
en vaak ook ondergang van voor Wageningen belangrijke bedrijven en bedrijfstakken.
Denk daarbij maar aan de baksteenindustrie, de sigarenindustrie en de grafische industrie.
Met de teloorgang van deze bedrijfstakken verdwijnt ook een belangrijk draagvlak
voor de industriële vakbeweging. De Wageningse arbeidersbeweging toont zowel
qua tijd als in vorm belangrijke overeenkomsten met de ontwikkeling van de arbeidersbeweging
in andere delen van Nederland. Er is echter ook een atypische ontwikkeling. De aanwezigheid
van een belangrijk en groot onderwijsinstituut met daaraan verbonden onderzoeksinstellingen
in een naar verhouding kleine plaats, met een naar verhouding omvangrijk aantal ambtenaren
en wetenschappers, geeft een geheel eigen karakter aan de Wageningse samenleving
en daarmee ook aan de Wageningse arbeidersbeweging. Het bestuur van Het Volkshuis
heeft gemeend dat met het verdwijnen van Het Volkshuis het de moeite waard is de
geschiedenis van Het Volkshuis, wat toch bijna een eeuw lang het 'huis van de arbeid'
voor Wageningen is geweest, alsook de geschiedenis van de arbeidersbeweging, waarbinnen
zij een spilfunctie vervulde vast te leggen. Het Volkshuis mag dan als gebouw verdwijnen
de bijdrage die ze leverde, waardoor arbeiders werknemers en werknemers medewerkers
konden worden, verdwijnt nooit. Het Volkshuis bood werklieden de kans om in sociaal-economische
en politiek opzicht bergopwaarts te gaan. Het bestuur van Het Volkshuis, de vertegenwoordigers
van de FNV (bonden) en PvdA zijn bijzonder blij dat Dik Nas, een bevlogen schrijver
en historicus, spit- en schrijfwerk heeft verricht voor dit boek. Dankzij zijn werk
wordt de geschiedenis van Het Volkshuis en haar grondleggers onvergetelijk.
Wageningen, 3 juni 2004
Dik Masdorp, voorzitter Volkshuisbestuur
Jans Schepers, laatste voorzitter van de FNV Wageningen
Henk Slegten, voorzitter PvdA Wageningen
|
Vertel
een vriend of vriendin over deze website